Etyka Anarchistyczna - 3. rozdział książki Piotra Kropotkina * Wielkie podziękowania dla lektorów trzech pierwszych rozdziałów. W tej chwili nie mamy nagranych kolejnych. Prosimy o kontakt, jeśli ktosia chciałaby w tym pomóc.
Zapraszamy do dzielenia się przemyśleniami w komentarzach.
Fragment: Widzieliśmy, że pochodzenie wszystkich postępków ludzkich jest wspólne (postępków świadomych, później mówić będziemy o przyzwyczajeniach, które spełnia się nieświadomie). Czyny, które uważamy za złe, i te, które oznaczamy mianem dobrych, wielkie poświęcenia i drobne łotrostwa, wszystkie wypływają z jednego i tego samego źródła . Wszystkie spełniamy po to, by zadowolić nasze przyrodzone popędy, wszystkie mają na celu przysporzenie zadowolenia lub uniknięcie przykrości.
W rozdziale poprzednim spośród wielkiej masy postępków ludzkich przytoczyliśmy przykłady, mogące służyć jako potwierdzenie powyższego twierdzenia.
Łatwo zrozumieć, że takie wyjaśnienie musiało wywołać oburzenie osób, stojących na stanowisku religijnym. Nie pozostawia ono, bowiem miejsca dla elementu nadprzyrodzonego odrzuca ideę nieśmiertelności duszy.
Jeżeli wziąć pod uwagę, że ludzie ci wyrośli wśród przesądów, że do nauki, która ich tak często oszukiwała, mieli niewielkie zaufanie, że kierowali się bardziej uczuciem, niż myślą - to zrozumiemy łatwo, dlaczego musieli odrzucić to wyjaśnienie.
Ale co mamy sądzić o dawnych i współczesnych rewolucjonistach, którzy z powyższego wyjaśnienia postępków ludzkich (teorii egoizmu, jak można by powiedzieć), śpieszyli wyciągnąć wniosek: „precz z moralnością”?
Co mamy sądzić o ludziach, którzy na podstawie tej teorii twierdzą, że wszystkie postępki ludzkie są jednakowej wartości, to jest że nie są ani dobre ani złe? A więc na przykład stawiają oni na tym samym miejscu człowieka, który ratuje tonącego z narażeniem własnego życia z postępkiem zbrodniarza, który aby zrabować zegarek, topi swą ofiarę; lub też przyrównują bohatera, który poświęciwszy całe swe życie sprawie wyzwolenia ludzkości, kończy na szubienicy, do nicponia, okradającego swych towarzyszy. Rozumowanie swe opierają na zasadzie, że wszyscy ludzie działają pod wpływem tej samej pobudki: pogoni za własnym zadowoleniem.
Tekst dostępny na AnarchoBibliotece https://pl.anarchistlibraries.net/library/piotr-kropotkin-etyka-anarchistyczna#toc3
(nie mylić z obszerną książką pt. "Etyka" tego samego autora).
#religia #moralność #anarchizm #etyka #wolność